Ο κορυφαίος θεωρητικός της επιστήμης των υπολογιστών, Χρίστος Παπαδημητρίου και η διεθνώς διακεκριμένη οικονομολόγος, Πηνελόπη Κουγιανού Goldberg, τιμώνται για την καθοριστική τους συμβολή στην επιστήμη
Το Ίδρυμα Μποδοσάκη ανακοινώνει τους δύο διακεκριμένους Έλληνες επιστήμονες που τιμώνται με το Αριστείο Μποδοσάκη 2026 για το πρωτοποριακό και διεθνώς αναγνωρισμένο έργο ζωής τους, το οποίο συμβάλλει καθοριστικά στην εξέλιξη της επιστήμης
- Στον τομέα των Τεχνολογικών Επιστημών, το Αριστείο Μποδοσάκη 2026 απονέμεται στον Χρίστο Παπαδημητρίου, Καθηγητή Πληροφορικής στην τιμητική έδρα της οικογένειας Donovan, Πανεπιστήμιο Columbia, Η.Π.Α.
- Στον τομέα των Κοινωνικών Επιστημών, το Αριστείο Μποδοσάκη 2026 απονέμεται στην Πηνελόπη Κουγιανού Goldberg, Καθηγήτρια Οικονομικών και Παγκόσμιων Υποθέσεων στην τιμητική έδρα William Nordhaus, Πανεπιστήμιο Yale, Η.Π.Α.
Τα Αριστεία Μποδοσάκη θα επιδώσει η Α.Ε. ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, κύριος Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας, στην Τελετή Απονομής που θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 25 Ιουνίου 2026 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Το Αριστείο Μποδοσάκη απονέμεται ανά διετία σε Έλληνες και Ελληνίδες που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην επιστήμη και συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο €100.000. Αρμόδια για την αξιολόγηση των υποψηφιοτήτων και την επιλογή των βραβευόμενων επιστημόνων είναι η Επιτροπή Αριστείων, στην οποία συμμετέχουν οκτώ διεθνούς κύρους ξένοι επιστήμονες, κάτοχοι κορυφαίων επιστημονικών διακρίσεων, μεταξύ των οποίων το Βραβείο Νόμπελ Οικονομικών, το BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Prize, το Boltzmann Medal, το Lorentz Medal, το Spinoza Prize και το NIH Director’s Pioneer Award, και εξέχοντα μέλη επιστημονικών ακαδημιών.
«Στόχος του Αριστείου Μποδοσάκη είναι αφενός να αποτελεί την κορυφαία επιστημονική αναγνώριση στη χώρα μας για Έλληνες και Ελληνίδες επιστήμονες που με την αφοσίωσή τους στην επιστήμη, την ακεραιότητα και το δημιουργικό τους πνεύμα διεύρυναν τα όρια της γνώσης, αφήνοντας το αποτύπωμά τους στην εξέλιξη της επιστήμης, αφετέρου να προβάλλει ουσιαστικά πρότυπα για τις γενιές που ακολουθούν», αναφέρει η Πρόεδρος του Δ.Σ. του Ιδρύματος Μποδοσάκη, Αθηνά Δεσύπρη. «Ο θεσμός στηρίζεται σε μια αυστηρή και αδιάβλητη διαδικασία αξιολόγησης, με τη συμβολή μιας Επιτροπής Αριστείου αποτελούμενης από ξένους επιστήμονες διεθνούς κύρους και κορυφαίου επιστημονικού αποτυπώματος. Με ιδιαίτερη χαρά καλωσορίζουμε στον κύκλο των βραβευθέντων του θεσμού την κυρία Πηνελόπη Κουγιανού Goldberg και τον κύριο Χρίστο Παπαδημητρίου.»
Το επιστημονικό έργο ζωής των βραβευόμενων
Χρίστος Παπαδημητρίου: Τα όρια του υπολογισμού
Ο Χρίστος Παπαδημητρίου έχει διαμορφώσει καθοριστικά τη θεωρητική επιστήμη των υπολογιστών.
Η πρώιμη έρευνά του έθεσε τα μαθηματικά θεμέλια της υπολογιστικής πολυπλοκότητας, της αυστηρής μελέτης του τι μπορούν και τι δεν μπορούν να επιλύσουν αποτελεσματικά οι υπολογιστές. Η συνεισφορά του στη θεωρία των προσεγγιστικών αλγορίθμων ανέδειξε όχι μόνο το ότι δυσεπίλυτα προβλήματα βελτιστοποίησης μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσω αλγορίθμων που πλησιάζουν αποδείξιμα τη βέλτιστη λύση, αλλά και πότε ακόμα και η προσέγγιση βρίσκεται εκτός των ορίων του εφικτού. Πρωτοπόρησε, επίσης, στη μελέτη προβλημάτων, όπως η εύρεση σημείων ισορροπίας σε παίγνια, στα οποία η μαθηματική θεωρία εγγυάται ότι έχουν λύση, αλλά παραμένουν υπολογιστικά δυσεπίλυτα. Αυτό το σύνολο έργου παρέχει τη γλώσσα και τα εργαλεία, στα οποία στηρίζεται μεγάλο μέρος του σύγχρονου αλγοριθμικού σχεδιασμού.
Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, ο Χρίστος Παπαδημητρίου ακολουθεί ένα φιλόδοξο ερευνητικό πρόγραμμα: τη χρήση της θεωρίας του υπολογισμού ως ερμηνευτικού εργαλείου για την κατανόηση άλλων επιστημών. Είναι ένας εκ των θεμελιωτών της αλγοριθμικής θεωρίας παιγνίων που εισήγαγε την αυστηρή υπολογιστική σκέψη στα οικονομικά και στη στρατηγική συμπεριφορά, έργο που αποδείχθηκε ιδιαίτερα γόνιμο για την κατανόηση του διαδικτύου. Από το 2005, το ενδιαφέρον του επεκτάθηκε στη βιολογία και τη θεωρία της εξέλιξης και, πιο πρόσφατα, στη μελέτη του εγκεφάλου και της τεχνητής νοημοσύνης και συγκεκριμένα στη διερεύνηση των υπολογιστικών και βιολογικών θεμελίων της ευφυΐας και της γλώσσας.
Ο Χρίστος Παπαδημητρίου έχει συμβάλει καθοριστικά στη διάδοση της σύγχρονης θεωρίας του υπολογισμού τόσο στους φοιτητές όσο και σε ευρύτερο κοινό μέσα από διδακτικά συγγράμματα και μυθιστορήματα με κεντρικό άξονα τα μαθηματικά και την πληροφορική.
Σπούδασε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και στο Πανεπιστήμιο Princeton και δίδαξε στο Harvard, στο MIT, στο Stanford, στο UCSD, στο ΕΜΠ και για 22 χρόνια στο UC Berkeley. Από το 2017 είναι Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Columbia και συνιδρυτής του ελληνικού ερευνητικού ινστιτούτου για την τεχνητή νοημοσύνη «Αρχιμήδης».
Ο Χρίστος Παπαδημητρίου είναι τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών από το 2024. Είναι επίσης μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ, της Εθνικής Ακαδημίας Μηχανικών και της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών.
Πηνελόπη Κουγιανού Goldberg: Εμπειρική ανάλυση του παγκόσμιου εμπορίου και ανάπτυξης
Η Πηνελόπη Κουγιανού Goldberg είναι κορυφαία ερευνήτρια στο πεδίο της εμπειρικής ανάλυσης της παγκόσμιας εμπορικής πολιτικής και επικεντρώνεται σε ζητήματα διεθνούς εμπορίου και ανάπτυξης. Συνδυάζοντας μικροοικονομικά δεδομένα με δομικά οικονομικά μοντέλα παρήγε εκτιμήσεις για τις επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης στην κοινωνική ευημερία και την άνιση κατανομή του οφέλους της μεταξύ, αλλά και εντός, των χωρών.
Σπούδασε οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Freiburg και συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές και διδακτορική διατριβή στο Stanford. Υπήρξε Τακτική Καθηγήτρια στα πανεπιστήμια Princeton και Columbia, καθώς και στο πανεπιστήμιο Yale, όπου υπηρετεί σήμερα, κατέχοντας την τιμητική έδρα Οικονομικών Επιστημών και Διεθνών Υποθέσεων William Nordhaus.
Το έργο της ανέδειξε τον αντίκτυπο των εμπορικών πολιτικών στην παραγωγικότητα των επιχειρήσεων και την ευημερία των καταναλωτών, καθώς και στη φτώχεια, τις ανισότητες και την οικονομική ανάπτυξη, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η έρευνά της έδειξε επίσης ότι οι επιπτώσεις της απελευθέρωσης του εμπορίου δεν είναι ομοιόμορφες, αλλά εξαρτώνται από τη δομή των αγορών, τον βαθμό ανταγωνισμού, τις θεσμικές συνθήκες, καθώς και από τις εγχώριες πολιτικές και οικονομικές τριβές.
Κατά τη διάρκεια της θητείας της ως Επικεφαλής Οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, από το 2018 έως το 2020, ενίσχυσε τα πρότυπα διαφάνειας της έρευνας και προώθησε τον σχεδιασμό πολιτικής βάσει τεκμηρίων, διευρύνοντας τον αντίκτυπο του ακαδημαϊκού της έργου και στο πεδίο της πολιτικής. Έχει θητεύσει, επίσης, σε κορυφαίες θέσεις ευθύνης στον επιστημονικό της κλάδο, ως Επικεφαλής της Συντακτικής Επιτροπής του επιστημονικού περιοδικού American Economic Review και Πρόεδρος της Οικονομετρικής Εταιρείας.
Στο πρόσφατο έργο της, αναλύει τις μεταβολές στην παγκοσμιοποίηση, συμπεριλαμβανομένου του εμπορικού πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας και της επανεμφάνισης της βιομηχανικής πολιτικής, καθώς και στον ρόλο των στρεβλώσεων βάσει φύλου στον περιορισμό της οικονομικής συμμετοχής και της ανάπτυξης.
Η Πηνελόπη Κουγιανού Goldberg είναι μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των Ηνωμένων Πολιτειών και της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών, καθώς και Διεθνές Μέλος της Βρετανικής Ακαδημίας.
Οι βραβευθέντες του θεσμού:
Μέχρι σήμερα, έχουν διακριθεί με το Αριστείο Μποδοσάκη οι Καθηγητές: Ιωάννης Ηλιόπουλος (2002), Κυριάκος Νικολάου (2004), Αθανάσιος Φωκάς (2006), Δημήτρης Χριστοδούλου (2006), Ευάγγελος Μουδριανάκης (2009), Χαράλαμπος Μουτσόπουλος (2011), Γεώργιος Χρούσος (2011), Χρύσα Κουβελιώτου (2024) και Νεκτάριος Ταβερναράκης (2024).